05 Resultaten

2022 was een positief jaar met diverse ontwikkelingen binnen onze ecosystemen. Ons doel om minstens één nieuw innovatieprogramma te ontwikkelen hebben we behaald. Ook de streefwaarde van onze innovatieprogramma's is gerealiseerd. Een hoogtepunt was de goedkeuring voor de aanvraag voor het opzetten van een European Digital Innovation Hub in Noord-Nederland (EDIH). Deze hub is één van vijf op te zetten hubs in Nederland. In de noordelijke EDIH zal gewerkt worden aan autonome systemen en hun bijdrage aan Duurzamer, Gezonder en Slimmer, waarvoor subsidie ter hoogte van € 5,1 miljoen euro voor een periode van 3 jaar beschikbaar is gekomen. Het is de verwachting dat de EDIH, na afloop van de eerste periode, wordt verlengt met 4 jaar. Ook hebben we een stevige bijdrage geleverd aan de indiening van NEXTGEN HIGHTECH, een project gericht op autonome systemen in productieprocessen in drie regionale clusters in Drachten, Emmen en Groningen. Het betreft hier een aanvrag uit de tweede ronde van het Nationaal Groeifonds. Voor dit programma wordt een subsidie van € 8,3 miljoen euro voor Noord-Nederland verwacht. Tevens hebben we een bijdrage geleverd aan de NGF programma's Bio Based Circular, het ERAMM project 'Laaghangend Fruit' en Future Carbon NL. Voor deze programma's is echter niet exact in te schatten welk subsidiebedrag expliciet in het Noorden gaat landen, waardoor deze alleen zijn meegenomen in het aantal gerealiseerde nieuwe innovatieprogramma's.

Daarnaast waren er veel ontwikkelingen binnen Fascinating, een innovatieprogramma voor circulaire en gezonde landbouw, en bij Chemport, de koploper in de groene chemie. Hieronder lichten we de ontwikkelingen rondom onze projecten en programma's toe.

Chemport wil in 2030 koploper op het gebied van groene Chemie in Europa zijn. Om dit te bereiken werken bedrijven, kennisinstellingen en overheden uit de noordelijke regio intensief samen aan het sluiten van productieketens. Een historisch moment vond op 20 april 2022 plaats in Delfzijl, toen de eerste paal van de nieuwe Avantium-fabriek de grond inging. Zowel bij de financiering als de totstandkoming van de fabriek waar van tarwe en mais kunststof wordt gemaakt, heeft de NOM een belangrijke rol gespeeld. Nog een belangrijke milestone: In 2022 traden de de provincie Fryslân en de gemeente Heerenveen toe tot het ecosysteem. Met Delfzijl en Emmen is de noordelijke dekking nu compleet. 

Voor de grondstoffentransitie is baanbrekende techniek en duurzame energie nodig. Die zit vaak bij groene start-ups. In november 2022 werd daarom het Chemport Innovation Center (CIC) geopend, een plek om start-ups die bijdragen aan de vergroening van de industrie, te helpen doorgroeien. Daarnaast sloten we ons begin 2022 aan bij de New Energy Coalition, een samenwerkingsverband dat partijen bij elkaar brengt om de energietransitie te versnellen. Ook een belangrijke stap is de verdere ontwikkeling van NorthGrid, een stichting gericht op het onderzoeken en realiseren van een ruimtelijke inpassing van ondergrondse infrastructuur rondom Chemport. In de toekomst zullen nieuwe ondergrondse verbindingen aangelegd worden voor het transport van warmte en groene waterstof. Op dit moment is er echter nog geen coördinatie voor de totstandkoming van deze infrastructuur, waardoor elke partij die een kabel of leiding wil aanleggen dit zelf moet coördineren. NorthGrid wil borgen dat de ontwikkeling van infrastructuur met alle belanghebbenden wordt afgestemd, en dat dit geclusterd wordt gedaan. 

Binnen digitalisering in de industrie speelt kunstmatige intelligentie (AI) een steeds grotere rol. Voorbeelden van toepassingen zijn voorspellend onderhoud, slim voorraadbeheer en het snel in kaart brengen van productiefouten. Om AI op een hoger plan te brengen werd in in 2019 de Nederlandse AI Coalitie gelanceerd. Eind 2020 ontstond daaruit de AI-hub Noord-Nederland. De hub heeft verschillende thema’s toebedeeld gekregen die bij het Noorden passen, zoals gezondheid, energie, landbouw, defensie, maritiem en ook industrie en heeft als taak om innovatieprojecten te ontwikkelen. Om te versnellen is het zaak dat zo veel mogelijk ondernemingen zich aansluiten, inclusief MKB-bedrijven. Ondertussen hebben al meer dan 300 partijen zich aangesloten vanuit overheid, onderwijs en bedrijfsleven.

Ook in de Smart Industry Hub Noord-Nederland werken bedrijven aan digitalisering en smart industry. MKB ondernemingen kunnen een assessment doen om te bepalen waar zij staan en mogelijke vervolgstappen op het gebied van digitalisering. In 2022 werd de volgende stap gezet met de kick-off van een samenwerking tussen de SIH Noord en de noordelijke bouwsector, net als de de industrie een belangrijke sector in het Noorden. Ook hier staat men voor de opgave om efficiënter te werken en gebruik te maken van digitale technologieën. Toch blijkt het voor veel bouwbedrijven lastig om een digitaliseringsslag te maken. Na de kick-off zijn de deelnemers aan de slag gegaan met het doorlopen van het Smart Industry Assessment om kansen voor digitalisering te identificeren.

Europa gaat de komende jaren nog meer inzetten op digitalisering. Afgelopen periode konden Europese regio’s een voorstel bij de EU indienen om van start te gaan met een “European Digital Innovation Hub” (EDIH). Het noordelijke voorstel is in 2022 goedgekeurd. Daarmee komt financiering beschikbaar voor een periode van 7 jaar. Nederland krijgt vijf EDIH’s, waarvan één in het Noorden, die allen voortbouwen op de al bestaande regionale Smart Industry Hubs. Met de EDIH verbreden we de scope van Smart Factory (slim produceren). Naast dienstverlening om digitalisering bij bedrijven te versnellen gaat de EDIH-NN inzetten op Autonome Systemen, in het bijzonder voor het ondersteunen van de vier belangrijke transities die moeten worden doorlopen om te komen tot de gewenste verduurzaming van onze economie: (1) Smart Agro, (2) Fabriek van de toekomst, (3) Life Sciences & Gezondheid en (4) de bebouwde omgeving, utiliteit (met name energie) en mobiliteit. Hiermee versterkt EDIH-NN de eerder gekozen noordelijke innovatiestrategie, beschreven in de RIS (Regionale Innovatie Strategie).

Nederland wil in 2050 een circulaire economie hebben. In Noord-Nederland wordt al veel gedaan op het gebied van circulariteit. Veel ondernemers weten echter nog niet precies hoe te starten met circulair ondernemen. Daarom startte de NOM in 2021 met het React-EU project Noord-Nederland verdient Circulair, een brede coalitie van 20 noordelijke en landelijke partijen de samenwerking gestart om mkb-bedrijven te helpen circulair te worden. Prachtige en succesvolle initiatieven zijn er al, maar Noord-Nederland heeft nu een versnipperd netwerk van losse actoren en ondersteuningsprogramma’s. De bij het project betrokken partijen gaan zorgen voor een betere afstemming van hun activiteiten en deze uitrollen over alle drie de provincies. De kracht zit in de samenwerking tussen verschillende expertises. Als NOM helpen we ondernemers die al een concreet idee hebben en partners als MadeCircularBy..., VCF en IBDO/NICE richten zich op ondernemers die circulair willen ondernemen, maar nog geen plan hebben.

In 2022 werkten we op diverse momenten aan bewustwording en kennis over circulariteit. Zo organiseerden we in juni een evenement waar Jacqueline Vaessen, boegbeeld van de Topsector Chemie en directeur van het Energiebedrijf NexStep, de kansen van circulair ondernemen uitlegde. Drie noordelijke voorlopers vertelden over hun transitie naar een circulair bedrijfsmodel. Tijdens de European Water Technology Week in Leeuwarden hield het programmateam presentaties.

Fascinating

Het in 2021 opgezette programma Fascinating (Food Agro Sustainable Circular Nature Technology in Groningen) richt zich ook op circulariteit. Diverse partijen zijn betrokken, waaronder Avebe, Cosun, Friesland Campina en Agrifirm, het Universitair Medisch Centrum Groningen en LTO-Noord, de provincies, onderwijs en grotere en kleinere bedrijven vanuit de chemische sector en de energiesector. Het programma richt zich op het landbouwsysteem van de toekomst: een circulair systeem dat duurzaamheid, natuur, gezonde voeding en economische impact met elkaar in balans brengt. Kennisontwikkeling over en toepassingen van plantaardige eiwitten, de verduurzaming van de productieprocessen en het ontwikkelen van nieuwe producten uit reststromen spelen een grote rol in het programma. In 2022 lag onze focus op het faciliteren van MKB-ondernemingen om zich aan te kunnen sluiten bij dit programma, waaronder tijdens de Innovatietafel Agrifood.

Oplossingen voor de stikstofproblematiek

Noord-Nederland verwerft een sleutelpositie in de transitie naar duurzame productie van gezonde voeding. De groeiende vraag naar gezonde en duurzaam geproduceerde voeding vormt voor agrofood-ondernemers in Groningen, Fryslân en Drenthe een marktkans van globale omvang met lokale impact en maatschappelijke betekenis. Maar één van de grote uitdagingen waar deze sector voor staat is het stikstofdossier. De noordelijke provincies ontwikkelden daarom een 'laaghangendfruitaanpak' om de stikstofuitstoot te reduceren. Vanuit het Rijk is € 55 miljoen euro beschikbaar gesteld, bedoeld voor het terugdringen van stikstof op boerenerven door het implementeren van een aantal maatregelen. Als NOM zijn we betrokken bij het uitwerken van één van deze maatregelen, namelijk het sproeien van verdund magnesiumchloride over stalvloeren.

We kijken naar innovatieve oplossingen binnen onze ecosystemen en daarin spelen ook onze portfoliobedrijven een rol. Het Friese bedrijf Farmin heeft een mogelijke oplossing gevonden in het toevoegen van magnesiumchloride aan mest. Deze toepassing bindt stikstof in de vorm van struviet en vermindert zo de hoeveelheid stikstofemissies naar de lucht. Bovendien creëert het een bodemverrijkende drijfmest, waardoor boeren zo minder kunstmest nodig zullen hebben. Voor NedMag, zoutleverencier van Farmin en al jarenlang een NOM-deelneming, een kans om bij te dragen aan een oplossing binnen het stikstofprobleem. De potentiële impact is niet te miskennen: uiteindelijk kunnen met dit project zo'n 1000-2000 melkveehouders hun ammoniakuitstoot met de helft reduceren.

Bijdragen aan Nationaal Groeifonds

Eind 2021 zijn de ROMs door het ministerie van EZK gevraagd een bijdrage aan het Nationaal Groeifonds (NGF) te leveren door ingediende voorstellen te beoordelen. Met dit fonds trekt het kabinet tussen 2021 en 2025 € 20 miljard uit voor gerichte investeringen met de meeste kansen voor structurele en duurzame economische groei. Met de andere ROM's hebben we voorstellen rondom Bio Based Chemicals, Circulaire zonnepanelen, Circular Battery Technology NL, Future Carbon NL en H2OpZee beoordeeld.

Afgelopen jaar hebben we daarnaast ook meegewerkt aan de ontwikkeling van aanvragen. We dienden tijdens de tweede ronde van het NGF vanuit een groot Noord-Nederlands consortium een projectaanvraag in voor NEXTGEN HIGHTECH. Dit project richt zich op autonome systemen in productieprocessen in drie regionale clusters Drachten, Emmen en Groningen, en krijgt dankzij de goedkeuring een subsidie van € 5 miljoen euro. Ook waren we betrokken bij de projectvoorstellen Circulair PlasticsNL en PharmaNL. Onze rol verschilt per projectaanvraag: soms hebben wij een regierol, soms zijn wij penvoerder of de partij die bedrijven betrekt. In het algemeen zien we het als onze taak om Noord-Nederland goed vertegenwoordigd te krijgen en het noordelijk bedrijfsleven mee te laten doen om kans te maken op subsidie voor innovatieve projecten.

De ingezette koers waarbij we ons focussen op een aantal ecosystemen raakt steeds meer verankert. Grote thema's zoals digitalisering en circulaire economie komen aan bod in het economisch beleid van de drie noordelijke provincies en er is een grote groep van diverse organisaties aanwezig die zich met deze thema's bezig houden. De NOM ziet meer en meer een rol als 'spin in het web' voor zichzelf, met focus op het coördinatie en samenwerking tussen de verschillende intiatieven, bedrijfsleven en provincies. Zo zijn we naar aanleiding van het Europese Hubs for Circularity initatief gestart met het ontwikkelen van een noordelijke Hub for Circularity om als regio in aanmerking te komen voor subsidie. Een mooie aanleiding om alle initatieven in het Noorden aan elkaar te koppelen.

De afdeling Business Development richt zich op het ondersteunen van startups, scale-ups en MKB-bedrijven in de verschillende fasen van ontwikkeling, vanaf productontwikkeling en marktintroductie tot opschaling. Vanuit sectorteams ondersteunen onze business developers innovatieve ondernemingen met specifieke programma's, zoals het Investor Readiness maatwerktraject en het Market Readiness Program. Ook ondersteunen we ondernemers in de bredere innovatieprogramma's zoals Noord-Nederland verdient Circulair, PGO Noord en de European Digital Innovation Hub Noord-Nederland. Lees hierover meer in het hoofdstuk Ontwikkelen van ecosystemen.

Tot 2022 lag onze focus vooral op het begeleiden van startups naar financiering. Dit deden we vanuit het label Flinc met als kerntaak het investor ready maken van innovatieve bedrijven. Afgelopen jaar hebben we de focus van onze Business Development activiteiten verbreed naar meer diverse ontwikkelgerichte werkzaamheden. Dit sluit aan bij de NOM-brede beweging waarin we ons meer richten op de ontwikkeling van bedrijven, vanuit een gerichte sector-aanpak, om een Duurzamer, Gezonder, en Slimmer Noord-Nederland te realiseren. Door deze verbreding van activiteiten hebben we onze doelstellingen voor 2022 niet kunnen behalen. Wij hebben 36 Investor Readiness-maatwerktrajecten uitgevoerd. Er werd in 8 startups geïnvesteerd met een totaalvolume van € 3 miljoen, goed voor 63 nieuw te creëren arbeidsplaatsen. Dankzij onze nieuwe rol gericht op de ontwikkeling van kwalitatief sterke startups, verwachten we op termijn een groei in gefinancierde ondernemingen. 

Investor Readiness Program

In 2022 hebben 36 deelnemers in een Investor Readiness maatwerktraject begeleid. Eén van de deelnemers aan het Investor Readiness-programma was onderneming I AM ALGAE, een onderneming op zoek naar financiering voor het opzetten van een productiefaciliteit voor de kweek van algen in een bioreactor. Het business plan moest worden aangescherpt om de kans op financiering te vergroten. We hebben daarbij bijzondere aandacht aan klanten en markt besteed en een rol gespeeld in het financieringsproces. Dit heeft uiteindelijk bijgedragen aan een succesvolle financiering van I AM ALGAE.

Evaluatie landelijke IRP-pilot

Ook hebben we in 2022, samen met de andere regionale ontwikkelingsmaatschappijen, een landelijk Investor Readiness (groeps)programma (IRP) gepilot. In totaal hebben 18 startups het programma gevolgd vanuit 6 verschillende ROM's. Uit de eerste evaluatie van deze pilot zien we dat een flink percentage van de deelnemers tijdens het traject afvalt. Voor veel ondernemingen blijkt het Market Readiness Program passender. Een ander deel van ondernemers is succesvol richting financiering begeleid. Dit is in lijn met eerder behaalde resultaten tijdens de regionale uitvoering van het programma. Het programma wordt door ondernemers als waardevol ervaren. Voor de ROM’s onderling geldt onder andere dat er nog stappen kunnen worden gezet als het gaat om een uniforme werkwijze m.b.t. het intakeproces en de begeleiding van ondernemers. Voor 2023 staan 2 tot 3 edities van het landelijk IRP in de planning. 

Pitch Event

Afgelopen jaar hebben we twee keer het NOM Pitch Camp georganiseerd, een event voor early stage ondernemers die op zoek zijn naar financiering. In juni hebben de startups ARC, Duurzame Sloepen, Protyon en Satys een pitch gehouden over hun onderneming voor een publiek van (angel) investeerders. In november namen Eenvoudigrecht.nl, Young Heroes, EchtFit en Solid deel. ARC en Young Heroes wonnen met hun pitches een bedrag van 15.000 euro. Circa 60 investeerders hebben de pitch events bijgewoond.

Market Readiness Program

Een van onze aandachtspunten is het helpen van startups en scale-ups met het betreden van de markt. Een belangrijk onderdeel in het Market Readiness Program (MRP) is het voeren van effectieve klantgesprekken om de behoeftes van de klant te achterhalen. In dit programma werken ondernemers in een periode van tien weken toe naar het hogere doel: het verkrijgen van commitment van een eerste betalende klant. In 2022 hebben we twee edities van het MRP georganiseerd met in totaal 15 deelnemers. Het programma wordt positief beoordeeld. Zo hebben ondernemingen baat bij de focus op de probleem-oplossing fit en het juist benaderen van de markt.

Business Innovation Program Food

We zijn ook betrokken bij verschillende thema-specifieke Market Readiness Programs zoals het landelijke Business Innovation Program Food. Dit is een programma voor ondernemers in de agrofoodsector die wij helpen een kansrijk idee om te zetten in een nieuw verdienmodel. Ook hier mikken wij op startups of innovatieve MKB-ers die bijdragen aan het versnellen van de transitie naar een duurzaam en gezond voedselsysteem in de land- en tuinbouw en de voedselverwerkende industrie, maar ook in data, agritech en logistieke dienstverlening.

Noord-Nederland heeft de ambitie om het startup- en scale-up ecosysteem naar een hoger niveau te brengen. Een goede kennisinfrastructuur en innovatie-clusters zijn aanwezig. Toch zien we dat het aantal startups in het Noorden achterblijft en dat slechts een beperkt aantal doorgroeit naar scale-ups. Om een competitievere en (inter)nationaal aantrekkelijke regio te worden hebben we in 2022 samen met Founded in Groningen, Founded in Friesland, de provincie Drenthe en de Universiteit van het Noorden een plan ontwikkeld om het start-up ecosysteem in onze regio te versterken. Het doel is om meer en vooral kwalitatief hoogwaardige startups de markt te laten betreden en te laten doorgroeien. Het streven is om het aantal startups in de komende 5 jaar te laten groeien naar 90 per jaar. Daarnaast is het doel om het aantal scale-ups in Noord-Nederland in de komende 5 jaar te laten groeien naar 20 per jaar.

Als NOM nemen wij de regie in het creëren van een optimaal investeringsklimaat in Noord-Nederland voor startups en scale-ups. Ook zullen wij een regierol vervullen in het versterken van het aanwezige aanbod gericht op de incubatie- en groeifase van startups en scale-ups in Noord-Nederland. Wij hanteren daarbij het Gritd Levensfasemodel en Startup Framework om met een gezamenlijke taal en landelijke programmering te werken die consistent groeien en opschalen van startups stimuleert.

Meer diversiteit in het (startup)-ecosysteem

Een belangrijke voorwaarde voor een startup-ecosysteem is de aanwezigheid en beschikbaarheid van talent. Juist in Noord-Nederland is dit een uitdaging, want veel talent trekt weg naar de Randstad. Bovendien is het investeringslandschap nog steeds overwegend mannelijk. Als partner van Fundright organiseerden we samen met Founded in Groningen en Founded in Friesland een online evenement voor ondernemers uit Noord-Nederland om diversiteitsvraagstukken te bespreken. We publiceerden ook een D&I toolkit en maken het thema tastbaar door het ontwikkelen van use cases, zoals de D&I masterclass voor maakbedrijven in de European Digital Innovation Hub. 

2023 zal in het teken staan van het toewerken naar gezamenlijke doelen met ketenpartners. Dit zorgt ervoor dat we op een gerichte manier gaan werken aan een professioneler startup- en scale-up ecosysteem. Het doel hierbij is om het ecosysteem zo te versterken dat er meer en vooral kwalitatief hoogwaardige startups de markt betreden en een hoger percentage doorgroeit naar scale-up, met als missie om Noord-Nederland de plek te laten zijn waar startups en scale-ups werken aan de wereldwijde uitdagingen van de toekomst. 

Als NOM helpen we bedrijven uit binnen- en buitenland die zich hier willen vestigen. We brengen de onze regio proactief onder de aandacht, gericht op het aantrekken van bedrijven die waarde kunnen toevoegen in onze ecosystemen.

2022 was voor onze internationaliseringsactiviteiten een succesvol jaar. We overtuigden 6 innovatieve bedrijven van de waarde van het vestigen in Noord-Nederland. Onder andere RelyOn Nutec, een bedrijf dat veiligheids- en compliance training voor kritische sectoren biedt, heeft zich gecommiteerd aan het openen van een nieuw trainingscentrum in de Eemshaven. Hier zal het bedrijf zich onder andere richten op de toenemende vraag vanuit de offshore windindustrie. Ook wil RelyOn Nutec, gezien het ontstaan van de Nederlandse waterstofindustrie in Eemshaven een belangrijke rol spelen in het ontwikkelen van een nieuwe standaard voor veiligheidstraining. Dit acquisitieproject is naar verwachting goed voor 52 banen.

Ook New Age Industries koos voor Noord-Nederland en zal haar eerste Europese locatie voor de productie van hoogwaardige slangen en buizen in Coevorden vestigen. Vanuit de nieuwe vestiging zullen producten naar klanten, voornamelijk binnen Europa en Azië, worden gedistribueerd. Op termijn zal hierdoor werkgelegenheid ontstaan voor zo'n 65 mensen. In het vierde kwartaal hebben we Longbloom, dat bloemen op een efficiëntere en schonere manier preserveert, begeleid naar een hervestiging in Noord-Nederland. Ook hebben we dit innovatieve bedrijf een herfinanciering verstrekt.

Dankzij zes nieuwe landingen wordt voor € 137,8 miljoen in Noord-Nederland geïnvesteerd en worden 172 nieuwe arbeidsplaatsen gerealiseerd. Onze doelstellingen voor 2022 hebben we echter niet behaald. Dit lijkt vooral te maken te hebben met het feit dat het steeds lastiger wordt om passende plekken te vinden voor sommige grote ruimtevragers. Bovendien zijn we kritischer geworden welke bedrijven we ruimte willen bieden in Noord-Nederland in lijn met de nieuwe 'Volume to value' acquisitiestrategie van de Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA).

Na twee jaar voornamelijk digitaal werken, konden we afgelopen jaar weer fysiek in het buitenland, o.a. in de VS en Duitsland, aanwezig zijn om relaties te bouwen en te onderhouden. Ook bezoeken we regelmatig beurzen. We werken nauw samen met de NFIA en Invest in Holland, een samenwerking tussen de NFIA, de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen, een aantal grote steden en Nederland Distributieland, de promotievereniging voor de Nederlandse logistieke sector.

Onze regio positioneren we sterk en onderscheidend met het label TopDutch, een merknaam die staat voor wat we gezamenlijk te bieden hebben in de noordelijke regio. Daarom wordt TopDutch – aangejaagd door de NOM – actief ingezet voor verrassende vormen van promotie en acquisitie. In het najaar van 2022 is de NOM verzocht de regiobranding, als mogelijke toeleiding naar acquisitie van bedrijfsvestigingen op te pakken. Er wordt momenteel hard gewerkt aan het uitwerken van de strategie, het bepalen van kpi’s, het updaten van de website en het ontwikkelen van content. 

Passend bij de waardegerichte acquisitiestrategie is ook de nieuwe focus op internationale startups. Dit vereist een andere aanpak, want de wensen van startups en waar ze te vinden zijn, verschilt doorgaans van grote bedrijven. Naast locatiebegeleiding en het inzetten van ons netwerk, helpen we startups ook bij het aanvragen van het Startup Visa. Dit visum biedt startup founders van buiten de EU de kans om zich in Nederland te vestigen door hier een innovatieve onderneming te lanceren. Hierbij worden zij gesteund door een erkende facilitator. Begin 2023 is de NOM ook facilitator geworden en dit jaar begeleiden we 5 IT-startups tijdens hun visumjaar. De eerste startup komt in april richting Noord-Nederland.

Het begeleiden van internationale startups is een teamprestatie: de startup-specialisten van Business Development ondersteunen de projectmanager Startups in de selectie en begeleiden de founders via onze Market- en Investor Readiness-programma's. Zo zorgen we voor een 'zachte landing' en bieden we voldoende handvatten om succesvol te starten én groeien in het Noord-Nederlandse startup-ecosysteem.

Wanneer een internationaal bedrijf zich in Noord-Nederland gevestigd heeft, blijven we ze begeleiden. Dit doen we vanuit ons Investor Relations (IR) programma. Als onderdeel van dit programma bezoeken we regelmatig de gevestigde bedrijven. Afgelopen jaar hadden we contact met 118 bedrijven in de regio. Thema's waar ondernemingen hulp bij nodig hebben zijn divers, van de grote uitdagingen rondom energie, grondstoffen en beschikbaar talent, naar praktische zaken rondom hun bedrijfsterrein. We streven ernaar als NOM te focussen op de strategische vraagstukken, en ondernemingen voor kleinere vragen te koppelen aan de Provincie of Gemeente. Strategische vraagstukken willen wij vervolgens ook weer vanuit een clusterbenadering aanpakken. Zo kwamen in 2022 de onderwerp elektrificering en de aansluiting op de waterstofinfrastructuur vaak ter sprake. Zodra we merken dat onderwerpen bij meerdere bedrijven spelen, proberen we daar een gezamenlijk gesprek van te maken. 

Vanuit onze de vernieuwde 'volume-to-value' acquisitiestrategie hebben we in 2022 de kansen rondom batterijtechnologie verkend. Meerdere producenten van oplaadbare batterijen hebben interesse in Noord-Nederland als vestigingslocatie en batterijtechnologie past binnen onze ecosystemen als versneller van de energietransitie. We voeren daarom gesprekken met een aantal bedrijven op het gebied van batterijentechnologie en hebben ons in dit kader aangesloten bij het Battery Competence Cluster.

Naast het aantrekken van bedrijven naar onze regio, faciliteren we ook handelsbevordering van middelgrote ondernemingen die internationaal willen groeien. Dit doen we als onderdeel van het Trade & Innovate NL netwerk. Onze afdeling Trade Relations legt bedrijfsbezoeken af om te adviseren over exportmogelijkheden naar verschillende landen. Naast maatwerkadvies voor ondernemers levert dat de overheidspartners (de overige ROM’s, RVO, ministeries van EZK en BuZa) meer inzicht en een netwerk met het internationaal actieve MKB.

In 2022 hebben wij ongeveer 80 maatwerkadviesgesprekken uitgevoerd in de provincie Drenthe. Onze ambitie is het uitbreiden van deze dienstverlening om zo geheel Noord-Nederland aan te laten sluiten bij het Trade & Innovate Netwerk. In 2022 zijn hiertoe met de provincies Groningen en Fryslân verkennende gesprekken gevoerd en hebben de Gedeputeerden van de drie provincies besloten samen te gaan werken op het gebied van exportbevordering en onderdeel te worden van het Trade & Innovate netwerk. In 2023 hopen we dat besluit te kunnen bekrachtigen. 

Eveneens in samenwerking met het Trade and Innovate NL netwerk, maakten we in 2022 een start met bedrijfsbezoeken in het kader van de Brexit Adjustment Reserve (BAR). De BAR is een Europees fonds ter compensatie van hogere kosten en verlies van marktaandeel door de Brexit. Nederland is na Ierland de grootste ontvanger van dit fonds. De € 680 miljoen voor Nederland wordt verdeeld over de visserijsector (innovatiesubsidie ter compensatie van verlies visgronden), de overheid (o.a. douane-uitbreidingen), een kostencompensatieregeling voor het bedrijfsleven en een handelsprogramma. Dit handelsprogramma is in het tweede kwartaal van start gegaan. De NOM coördineert dit programma in Noord-Nederland en informeert ondernemers over de mogelijkheden van de BAR. Het handelsprogramma is geen subsidieregeling, maar ondernemers kunnen kosteloos gebruik maken van uitgebreide dienstverlening en (gratis) deelname aan internationale beurzen en missies.